Bilgisayarda gizli ekran kaydı ve ekran görüntüsü alan yazılımlar
Bazı casus yazılımlar klavyenizi değil ekranınızı izler: Belirli aralıklarla ekran görüntüsü alır, video kaydeder ya da ekranı canlı olarak başka birine aktarır. Böylece yazışmalarınız, belgeleriniz ve açtığınız her sayfa görülebilir. Bu rehber bu tür yazılımların nasıl çalıştığını ve nasıl fark edileceğini anlatır.
Kısaca
Gizli ekran kaydı genellikle çalışan izleme yazılımları, ebeveyn denetimi araçlarının kötüye kullanımı ya da uzaktan erişim truva atları ile yapılır. Mac’lerde ekran kaydı izni ayrı bir gizlilik ayarıdır ve kontrol edilebilir; Windows’ta ise çalışan süreçler ve başlangıç öğeleri incelenmelidir. Şüphe varsa silmeden önce kayıt alın.
Ekran izleme yazılımları nasıl çalışır?
Bu yazılımların ortak noktası, ekranda görüneni yakalayıp dışarı göndermeleridir. Yöntemleri farklılık gösterir:
Periyodik ekran görüntüsü
Belirli aralıklarla ya da belirli bir program açıldığında ekranın fotoğrafını çeker. Görüntüler bilgisayarda gizli bir klasörde biriktirilir ve zaman zaman bir sunucuya ya da e-posta adresine yüklenir.
Video kaydı ve canlı izleme
Ekranı sürekli kaydeder ya da canlı olarak aktarır. Bu yöntem daha fazla kaynak tükettiği için performans ve ağ trafiğinde iz bırakma olasılığı daha yüksektir.
Tetiklenen kayıt
Yalnızca belirli anahtar kelimeler yazıldığında ya da belirli sitelere girildiğinde devreye girer. Bu, tespit edilmesini zorlaştırır.
Bu yeteneklerin çoğu, uzaktan erişim truva atlarında da bulunur; o konuyu RAT rehberimizde anlattık. Klavye girişlerini kaydeden yazılımlar ise keylogger yazısının konusu.
Yasal izleme ile gizli izleme arasındaki fark
Bazı kurumlar, kendi bilgisayarlarında çalışanlarını bilgilendirerek ve yasal çerçeveye uygun biçimde izleme yazılımı kullanır. Bu konuyu şirket bilgisayarı izlenir mi yazısında ayrıca ele aldık. Kişisel bilgisayarınızda ise rızanız olmadan kurulan ekran izleme yazılımı, özel hayatın gizliliğini ihlal eder ve suç teşkil edebilir.
Olası belirtiler
- Bilgisayar boştayken bile yüksek işlemci kullanımı ya da fan sesi.
- Siz bir şey indirmezken süren ağ trafiği, özellikle düzenli aralıklarla yükleme.
- Disk alanının açıklanamayan biçimde azalması, gizli klasörlerde çok sayıda görüntü dosyası.
- Görev yöneticisinde ya da etkinlik izleyicisinde tanımadığınız ve kapatılınca yeniden başlayan bir süreç.
- Mac’te ekran kaydı izni verilmiş, tanımadığınız bir uygulama.
- Birinin yalnızca ekranınızda gördüğünüz bir bilgiyi biliyor olması.
Nasıl kontrol edersiniz?
macOS
Sistem ayarlarındaki gizlilik ve güvenlik bölümünde ekran kaydı (bazı sürümlerde ekran ve sistem sesi kaydı) izni ayrı listelenir. Bu listedeki her uygulamayı tanıdığınızdan emin olun. Ayrıca erişilebilirlik ve giriş izleme izinlerini de inceleyin; ekran izleme yazılımları genellikle bunları da ister. Bazı macOS sürümleri, bir uygulama ekranı kaydederken menü çubuğunda gösterge de gösterir.
Windows
Windows’ta ekran yakalamak için ayrı bir izin ekranı yoktur; bu nedenle kontrol başka yollardan yapılır. Görev yöneticisinde başlangıç uygulamalarını ve çalışan süreçleri inceleyin. Yüklü programlar listesinde tanımadığınız, özellikle “monitor”, “agent” ya da anlamsız adlı yazılımları not edin. Zamanlanmış görevler de bu yazılımların yeniden başlatılması için kullanılabilir.
Ekran görüntüsü biriktiren yazılımlar disk üzerinde iz bırakır. Dosya gezgininde gizli dosyaları görünür hale getirip, kullanıcı klasörünüzün altındaki uygulama verileri gibi alanlarda yakın zamanda değiştirilmiş ve çok sayıda görüntü içeren klasörler olup olmadığına bakabilirsiniz. Bu klasörleri açıp incelemek sorun değildir; ama içlerini silmeyin. Bulduğunuz klasörün yolunu ve içindeki dosyaların tarihlerini not etmek, kaydın ne zamandır sürdüğünü anlamaya yardımcı olur.
Ağ trafiği de önemli bir ipucudur. Bilgisayar boştayken düzenli aralıklarla yükleme yapılıyorsa, görüntüler dışarı gönderiliyor olabilir. Bu trafiği modem düzeyinde izlemek daha güvenilir sonuç verir; ayrıntılar için ağ casus yazılım tespiti sayfamıza bakabilirsiniz.
Korunmak için
- Bilgisayarınızda yönetici yetkisi olmayan ayrı bir günlük kullanıcı hesabı kullanın; izleme yazılımları genellikle yönetici yetkisiyle kurulur.
- Bilgisayarınızı kilitli bırakın ve şifrenizi kimseyle paylaşmayın.
- Ekran kaydı, erişilebilirlik ve giriş izleme izinlerini düzenli olarak gözden geçirin.
- Kullanmadığınız uzaktan destek programlarını kaldırın.
- Hassas yazışmalarınızı ve belgelerinizi, temiz olduğundan emin olduğunuz bir cihazda açın.
Ortak kullanılan ev ya da ofis bilgisayarlarında risk daha yüksektir; çünkü yönetici yetkisi genellikle birden fazla kişide olur. Böyle bir bilgisayarda özel işlerinizi yapmanız gerekiyorsa, en azından kendi kullanıcı hesabınızı açın ve oturumunuzu her seferinde kapatın.
Genel kontrol adımları için bilgisayarımda casus yazılım var mı rehberine bakabilirsiniz. Mac kullanıyorsanız Mac casus yazılım tespiti, Windows kullanıyorsanız Windows casus yazılım tespiti hizmetimizle bilgisayarınızı inceleyebiliriz.